دانشگاه تبریز مهندسی مکانیک دانشگاه تبریز 2228-5148 56 2 2026 06 22 بررسی تجربی و عددی انتقال گرما صفحه تخت با استفاده از کانال های با مقاطع مختلف 1 10 20951 10.22034/jmeut.2025.67470.3563 FA سمانه امینی آحور دکترای تخصصی، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران محرم جعفری دانشیار، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران سید فرامرز رنجبر استاد، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران رضا حسن نژاد قدیم دانشیار، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2025 05 23 این مطالعه هر دو روش تجربی و عددی یک سیستم خنک کننده را برای یک صفحه مسطح مسی تحت شرایط حالت پایا بررسی می کند. متغیرهای اولیه بررسی شده عبارتند از: دمای سیال ورودی، شار گرمایی اعمال شده بالا، و شکل های متفاوت مقطع کانال. تأثیر متغیرهای توان پمپ، ضریب انتقال گرما ، عدد ناسلت، افت فشار بر حسب عدد رینولدز درعملکرد سیستم تحلیل می شود و در نهایت با استفاده از شاخص ارزیابی عملکرد بهینه ترین سطح مقطع کانال برای خنک کاری صفحه تخت ارزیابی می شود.در این مطالعه از سیال کاری آب در دبی های حجمی 50،60،70،80،90 لیتر بر ساعت استفاده شد.  نتایج نشان می‌دهد با توجه به اینکه کانال ها کوتاه بوده و پروفیل های دما و سرعت به طول توسعه یافته گرمایی و هیدرودینامیکی نمی رسند، لذا تمامی نتایج باید در ناحیه طول ورودی صورت گیرد. همچنین با اعمال مقدار ثابت دبی حجمی به آب در هندسه های مختلف کانال، کانال های مربعی و نیم دایره ای رفتار آشفته داشته و منجر به ایجاد گردابه شده، در حالیکه هندسه مثلثی در همان دبی رفتار جریان لایه ای داشت. از دیگر نتایج میتوان گفت که ضریب انتقال گرما همرفتی و عدد ناسلت در کانال مربعی بیشترین مقدار را دارد. تجزیه و تحلیل افت فشار نشان می دهد که کانال مربعی کمترین افت فشار را در سیال خنک کننده ایجاد می کند.با توجه به بالا بودن ضریب انتقال گرمای همرفتی و کمتر بودن افت فشار، میتوان گفت که کانال با هندسه مربعی بهترین عملکرد ترموهیدودینامیکی را دارد. اما برای گنجاندن این دو پارامتر اصلی در یک رابطه و مقایسه دقیق از رابطه شاخص ارزیابی عملکرد استفاده شد. این شاخص نیز به طور دقیق نشان داد که مقطع مربعی بهترین شاخص ارزیابی عملکرد ترموهیدرودینامیکی را دارد. علاوه بر این، شبیه سازی های عددی انجام شده با استفاده از نرم افزار COMSOL درجه بالایی از تطابق با یافته های تجربی را با حداکثر انحراف حدود 4 درصد نشان میدهد و در نتیجه دقت و قابلیت اطمینان نتایج نظری را تأیید می‌کند. انواع شکل کانال سیستم خنک کننده حالت پایا افت فشار انتقال گرما مدیریت گرمایی مبادله کن گرما https://tumechj.tabrizu.ac.ir/article_20951_5da0c0c6e633a7bc3345f2c7c7abffa5.pdf
دانشگاه تبریز مهندسی مکانیک دانشگاه تبریز 2228-5148 56 2 2026 06 22 تحلیل و بررسی ارتعاشات آزاد یک تیر متخلخل هدفمند یک‌سرگیردار معلق و ایستاده در مقیاس نانو با بهره گیری از نظریه عمومی غیرمحلی 11 19 21243 10.22034/jmeut.2026.68507.3595 FA لعیا آقایی دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی ارومیه، ارومیه، ایران شیرکو فاروقی استاد، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی ارومیه، ارومیه، ایران اسعد غفوری مربی، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه آزاد واحد سنندج، سنندج، ایران Journal Article 2025 08 06 این پژوهش به بررسی ارتعاشات آزاد تیرهای یک‌سرگیردار معلق و ایستاده هدفمند متخلخل (FGM) در مقیاس نانو با بهره‌گیری از نظریه عمومی غیرمحلی و مدل تیر تیموشنکو می‌پردازد. هدف اصلی، تحلیل اثر پارامترهای غیرمحلی، میزان تخلخل و نیروی وزن بر فرکانس‌های طبیعی و شکل مودهای ارتعاشی در دو حالت تیر معلق و ایستاده است. معادلات حاکم با استفاده از اصل همیلتون استخراج و به‌کمک روش هم­مکانی چبیشف  حل گردیده‌اند. نتایج عددی نشان می‌دهد که افزایش پارامتر غیرمحلی و تخلخل، به دلیل کاهش سفتی مؤثر، موجب کاهش فرکانس‌های طبیعی می‌شود؛ با این حال در برخی شرایط، این عوامل می‌توانند افزایشی در فرکانس ایجاد کنند. همچنین، تیر با شرایط مرزی ایستاده فرکانس‌های بالاتری نسبت به حالت معلق از خود نشان می‌دهد. تأثیر نیروی وزن نیز از طریق کاهش سفتی محوری، منجر به افت فرکانس طبیعی می‌گردد. مقایسه نتایج با مطالعات پیشین، تطابق و دقت قابل قبولی را نشان می‌دهد. دستاوردهای این تحقیق می‌تواند در طراحی و بهینه‌سازی حسگرهای نانومقیاس، رزوناتورهای دقیق، فیلترهای فرکانس بالا و همچنین در کاربردهای زیست‌پزشکی و تولید انرژی مانند ایمپلنت‌های زیستی و ژنراتورهای پیزوالکتریک مورد استفاده قرار گیرد. ارتعاشات آزاد تیر یک‌سرگیردار نظریه غیرمحلی مواد تابعی روش چبیشف تخلخل https://tumechj.tabrizu.ac.ir/article_21243_39f51ac15631b5e1b8d88263337b195f.pdf
دانشگاه تبریز مهندسی مکانیک دانشگاه تبریز 2228-5148 56 2 2026 06 22 کنترل فعال ارتعاشات شیمی در چرخ‌های دماغه هواپیما با استفاده از کنترل‌کننده فازی مبتنی بر پایه استنتاج تاکاگی-سوگنو 21 29 21312 10.22034/jmeut.2026.65088.3501 FA علی شیخی کیش خاله کارشناسی ارشد، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران حامی تورجی زاده دانشیار، گروه مهندسی مکانیک, دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Journal Article 2024 12 19 ارتعاشات جانبی و پیچشی چرخ‌های دماغه هواپیما، موسوم به شیمی، پدیده‌ی خودتحریکی است که می‌تواند در سرعت‌های بالا منجر به بی‌ثباتی سیستم تعلیق و در نهایت حوادث ناگوار شود. لذا، کنترل مؤثر این ارتعاشات از اهمیت بالایی برخوردار است. در این پژوهش، یک کنترل‌کننده مقاوم مبتنی بر منطق فازی تاکاگی-سوگنو برای مهار ارتعاشات شیمی طراحی شده است. عملکرد کنترل‌کننده پیشنهادی با شبیه‌سازی در محیط سیمولینک نرم‌افزار MATLAB ارزیابی و با عملکرد کنترل‌کننده‌های PID و روش گشتاور محاسبه‌شده مقاوم (RCTM) مقایسه شده است. نتایج نشان‌دهنده بهبود قابل‌توجه عملکرد سیستم حلقه بسته و کاهش مؤثر ارتعاشات با استفاده از کنترل‌کننده پیشنهادی است. کنترل‌کننده فازی ارتعاشات شیمی هواپیما RCTM سیستم تعلیق پایداری ارابه فرود https://tumechj.tabrizu.ac.ir/article_21312_ff7e4abc5020d5899ea76838e0bb0d47.pdf
دانشگاه تبریز مهندسی مکانیک دانشگاه تبریز 2228-5148 56 2 2026 06 22 مطالعه فنی - اقتصادی و مقایسه خنک‌سازی هوای ورودی توربین گاز با چیلرجذبی و احداث نیروگاه خورشیدی برای اقلیم‌های مختلف ایران 31 40 21589 10.22034/jmeut.2026.68636.3599 FA محمد نامخواه دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران احسان هوشفر دانشیار، دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران پوریا احمدی استادیار، دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2025 08 13 با افزایش گرمایش جهانی و آلودگی ناشی از مصرف سوخت‌های فسیلی، انرژی‌های تجدیدپذیر ازجمله انرژی خورشیدی در ایران موردتوجه قرار گرفته‌اند. این پژوهش با نگاهی انتقادی به حرکت شتاب‌زده به‌سوی انرژی خورشیدی، به مقایسه فنی و اقتصادی میان احداث نیروگاه خورشیدی و خنک‌کاری هوای ورودی به توربین گاز در چهار اقلیم مختلف می‌پردازد. بدین منظور، چهار شهر اهواز، شیراز، تبریز و رشت با داده‌های اقلیمی مربوطه بررسی شده و انرژی تولیدی سالانه ناشی از خنک‌کاری هوای ورودی به توربین گاز محاسبه و با ظرفیت برابر نیروگاه خورشیدی مقایسه گردید. نتایج نشان داد که خنک‌کاری ورودی توربین گاز در اهواز، شیراز، تبریز و رشت به‌ترتیب ۷/۶۲، ۳/۲۱، ۵/۹ و ۴/۷ گیگاوات‌ساعت انرژی اضافه تولید می‌کند. نتایج اقتصادی نشان داد هزینه اولیه سیستم خنک‌کاری هوای توربین در تمام اقلیم‌ها کمتر از نیروگاه خورشیدی است و  هزینه خالص فعلی و هزینه انرژی واحد سیستم خنک‌کاری هوای توربین گاز با چیلر جذبی در شهرهای اهواز، رشت و شیراز کمتر از نیروگاه خورشیدی خواهد بود و به‌عنوان گزینه‌ای اقتصادی‌تر برای تأمین برق در ایران قابل‌توجه است. خنک‌کاری هوای ورودی به توربین‌گاز نیروگاه خورشیدی انرژی‌های تجدیدپذیر اقتصاد انرژی خورشیدی مطالعه اقتصادی https://tumechj.tabrizu.ac.ir/article_21589_9fd2317aedf9db5a6a4c4945822b9bf0.pdf
دانشگاه تبریز مهندسی مکانیک دانشگاه تبریز 2228-5148 56 2 2026 06 22 آنالیز عددی تأثیر آب‌بند بر اندرکنش موج سیال-سازه (WSI) با استفاده از روش‌های ALE و SPH 41 51 21595 10.22034/jmeut.2026.68548.3596 FA احمد رحمتی علائی استادیار، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران Journal Article 2025 08 09 در این پژوهش، یک مدل عددی سه‌بعدی برای تحلیل اندرکنش موج سیال-سازه (WSI) در سناریوی شکست سد با حضور مانع ساحلی و آب‌بند ارائه شده است. شبیه‌سازی‌ها با استفاده هم‌زمان از دو روش محاسباتی لاگرانژ–اویلر انتخابی (ALE) و هیدرودینامیک ذرات هموار (SPH) در نرم‌افزار غیرخطی LS-DYNA  انجام شده و نتایج با مقایسه تاریخچه زمانی نیروی وارد بر مانع صلب با داده‌های آزمایشگاهی اعتبارسنجی شده‌اند. روش SPH به دلیل ماهیت بدون شبکه و توانایی بهتر در شبیه‌سازی تغییر شکل‌های بزرگ، شکست ناگهانی موج، تطابق فیزیکی و عددی دقیق‌تری نسبت به روش ALE ارائه می‌دهد. در ادامه، اثر پارامترهای هندسی آب‌بند شامل ارتفاع، فاصله از مانع، شکل سطح مقطع و ابعاد طولی و عرضی آن به‌صورت جامع بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد افزایش ارتفاع آب‌بند با N5/7F<sub>max</sub>=  در مقایسه با کاهش فاصله طولی با N4/13F<sub>max</sub>= نقش مؤثرتری در کاهش نیروی برخورد موج دارد. همچنین، مقطع دایره‌ای با N1/27 بیشترین و مقطع نیم‌دایره‌ای پشت به مانع با N4/9 کمترین نیرو را ایجاد می‌کند. افزایش بعد طولی آب‌بند موجب کاهش ۲۸٪ و افزایش بعد عرضی آن موجب کاهش ۳۳٪ نیروی سیال می‌شود. آنالیز عددی آب‌بند اندرکنش موج سیال-سازه لاگرانژ-اویلر انتخابی هیدرودینامیک ذرات هموار کد LS-DYNA https://tumechj.tabrizu.ac.ir/article_21595_a9b8df24944d92bf05d9eb4c43b75acd.pdf
دانشگاه تبریز مهندسی مکانیک دانشگاه تبریز 2228-5148 56 2 2026 06 22 بررسی عددی جریان هوا در یک آلوئولی با دیواره های ارتجاعی در حالت های تنفسی مختلف 53 61 21634 10.22034/jmeut.2026.66190.3529 FA مریم غلام زاده دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران محمد تقی شروانی تبار استاد، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران سید اسماعیل رضوی استاد، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2025 03 02 انتهایی­ترین بخش ریه با نام آلوئولی شناخته می­شود که اصلی­ترین محل تبادل گاز­های تنفسی با جریان خون است و به دلیل این ارتباط مستقیم، نوع جریان‌های ایجاد شده از اهمیت بسیار زیادی از منظر رسوب ذرات، دارورسانی و نقش آن­ها در ایجاد انواع بیماری­ها و به تبع آن یافتن درمان برخوردار است. تحلیل تجربی این مسئله به دلیل اندازه­های زیر میلیمتری و دشواری­های دسترسی این نواحی دارای محدودیت­های فراوانی است. با این وجود روش­های دینامیک سیالات محاسباتی امکان شبیه­سازی داده­های جریان در مدل­های واقعی را ایجاد کرده است. در این پژوهش جریان سیال در نسل 20ام از مجاری تنفسی توسط اعمال شرایط دیواره­های ارتجاعی شبیه­سازی شده است. گردابه­های جریان در حالت­های تنفسی متفاوت عمیق، کوتاه و فرکانس­های تنفسی مختلف مورد مطالعه قرار گرفته و با گردابه­های تشکیل شده در حالت­های تنفس حیاتی و با مدل شامل دیواره­های صلب مورد مقایسه قرار گرفته است. بررسی نتایج حاصل نشان می­دهد که با افزایش عمق و فرکانس تنفس، جریان­های پرسرعت­ و گردابه­ها با قدرت بیشتر در داخل آلوئولی­ها تشکیل می­شوند که می‌توانند با بازگشت ناپذیرکردن جریان، محلی برای به­دام انداختن ذرات همراه سیال و رسوب هرچه بیشتر در این نواحی گردند. دینامیک سیالات محاسباتی مجاری تنفسی تنفس کوتاه تنفس عمیق آلوئولی گردابه https://tumechj.tabrizu.ac.ir/article_21634_1660dae418ee18063e3b2f7ed0d7d67a.pdf
دانشگاه تبریز مهندسی مکانیک دانشگاه تبریز 2228-5148 56 2 2026 06 22 بررسی تاثیر شکل محفظه داخلی و میزان تخلخل بر عملکرد گرمایی کوره‌های تولید زغال چوب جداره‌ای 63 72 21674 10.22034/jmeut.2026.66500.3539 FA مهرداد خدامرادی چالشتری دانشجوی دکتری، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران افراسیاب رئیسی استاد، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران بهزاد قاسمی استاد، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران افشین احمدی ندوشن استاد، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران Journal Article 2025 03 21 در این تحقیق، عملکرد گرمایی سه ‌کوره تولید زغال چوب جداره‌ای به صورت سه‌بعدی، شبیه‌سازی و با یکدیگر مقایسه شده است. محفظه داخلی کوره‌ها به عنوان محفظه متخلخل متشکل از ذرات جامد چوب و سیال هوا که توسط کانال‌های عبور هوای گرم پوشانده شده است در نظر گرفته شده. از مدل دارسی-بریکمن-فورشهایمر برای محاسبه انتقال گرما درون محفظه متخلخل و همچنین روش جهت‌های مجزا (DO) برای محاسبه تابش درون محفظه متخلخل و کانال‌ها استفاده شده است. سرعت و دمای سیال ورودی به کانال‌ها به ترتیب 045/0 متر بر ثانیه و 850 درجه سلسیوس در نظر گرفته شده و تاثیر مقادیر مختلف تخلخل (2/0، 4/0، 6/0) بر کانتورهای دما و نمودارهای دمای متوسط بررسی شده. نتایج نشان می‌دهد که در هر سه کوره و تمامی مقادیر تخلخل، چوب‌های موجود در قسمت بالای کوره‌ها در گام‌های ابتدایی فرآیند نسبت به چوب‌های قسمت پایین‌تر در دمای بالاتری قرار می‌گیرند. در هر سه کوره، افزایش تخلخل محفظه باعث افزایش یکنواختی دما درون محفظه در گام‌های انتهایی می‌شود. کوره شماره 2 بهترین عملکرد را از نظر مقدار و یکنواختی دما درون محفظه متخلخل دارد. تولید زغال محفظه متخلخل همرفت طبیعی همرفت اجباری تابش رسانش https://tumechj.tabrizu.ac.ir/article_21674_b6bb4691e29013ca00b60f0666b267ec.pdf
دانشگاه تبریز مهندسی مکانیک دانشگاه تبریز 2228-5148 56 2 2026 06 22 مقایسه تجربی عملکرد سیستم های فتوولتائی/گرمایی حاوی نانوسیال های هیبریدی دوتایی و سه تایی – بخش دوم: تحلیل اگزرژی 73 81 21723 10.22034/jmeut.2026.69278.3609 FA امین شهسوار دانشیار، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران Journal Article 2025 09 22 با توجه به اهمیت سامانه‌های فتوولتائی/گرمایی در بهره‌برداری هم‌زمان از انرژی خورشیدی، در این مطالعه عملکرد اگزرژی یک سیستم فتوولتائی/گرمایی خنک‌شونده با نانوسیال‌های هیبریدی به‌صورت آزمایشگاهی مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش‌ها با استفاده از یک شبیه‌ساز خورشیدی با شدت تابش کنترل‌شده انجام شد و راندمان‌های اگزرژی گرمایی، اگزرژی الکتریکی و اگزرژی کل سیستم بر اساس داده‌های تجربی محاسبه گردید. هدف مطالعه بررسی اثر دبی جرمی (۲۰، ۴۰، ۶۰ و ۸۰ کیلوگرم بر ساعت) بر راندمان‌های اگزرژی با استفاده از نانوسیال‌های هیبریدی دوتایی (اکسید گرافن/اکسید تیتانیوم، اکسید گرافن/اکسید آهن و اکسید تیتانیوم/اکسید آهن) و سه‌تایی (اکسید گرافن/اکسید تیتانیوم/اکسید آهن) بود. نتایج نشان داد که راندمان اگزرژی گرمایی با افزایش دبی جرمی به‌طور محسوسی افزایش یافته و بیشترین مقدار آن برای نانوسیال سه‌تایی در دبی ۸۰ کیلوگرم بر ساعت به ۱٫۶۷ درصد رسید. راندمان اگزرژی الکتریکی در محدوده‌ای تقریبا ثابت باقی ماند (بین ۱۲٫۷ تا ۱۳٫۷ درصد) و تفاوت‌ها عمدتا ناشی از نوع نانوسیال بودند. مقایسه نانوسیال‌ها نشان داد که ترکیب‌های حاوی اکسید گرافن و به‌ویژه نانوسیال سه‌تایی عملکرد برتری نسبت به سایر ترکیب‌ها دارند. سیستم فتوولتائی/گرمایی نانوسیال هیبریدی راندمان گرمایی راندمان الکتریکی اگزرژی انرژی خورشیدی https://tumechj.tabrizu.ac.ir/article_21723_807f39137d37347d8ec852841de97589.pdf
دانشگاه تبریز مهندسی مکانیک دانشگاه تبریز 2228-5148 56 2 2026 06 22 محاسبه زاویه قوس پره و نسبت ضخامت به وتر بهینه پره‌های توربین بادی ساونیوس با استفاده از رهیافت یادگیری ماشین 83 92 21764 10.22034/jmeut.2026.66105.3527 FA امیرعباس اسلامی کارشناسی ارشد، دانشکدگان علوم و فناوری‌های میان‌رشته‌ای، دانشگاه تهران، تهران، ایران شیدوش وکیلی پور دانشیار، دانشکدگان علوم و فناوری‌های میان‌رشته‌ای، دانشگاه تهران، تهران Journal Article 2025 03 12 هدف از این پژوهش، شناسایی پارامترهای بهینه برای حداکثرسازی ضریب توان و بازده توربین است. شبیه‌سازی‌های عددی (CFD) و شبکه‌های عصبی مصنوعی (ANNs) برای تحلیل رفتار جریان و تأثیر متغیرهای هندسی استفاده می‌شوند. در ابتدا، مدل‌های هندسی توربین با تغییرات در زاویه قوس پره و نسبت ضخامت به وتر تولید شدند و سپس ضرایب آیرودینامیکی با استفاده از OpenFOAM v2312 محاسبه شدند. شبکه‌های عصبی مصنوعی، که با داده‌های شبیه‌سازی آموزش داده شدند، زمان بهینه‌سازی و هزینه‌های محاسباتی را به طور قابل توجهی کاهش دادند ANN مقادیر بهینه °۱۶۵ برای زاویه قوس پره و 19<sub>/</sub>۰ برای نسبت ضخامت به وتر را شناسایی کرد. علاوه بر این، تحلیل نسبت هم‌پوشانی نشان داد که مقادیر بین ۰۵<sub>/</sub>0 و 1<sub>/</sub>0 گشتاور و توان خروجی را در نسبت‌های سرعت نوک (TSR) مختلف بهبود می‌بخشد. هندسه بهینه شده، قابلیت خودراه‌اندازی را بهبود بخشید و ضریب توان را ۷<sub>/</sub>۱۳% در مقایسه با پره‌های معمولی و ۲<sub>/</sub>۵% نسبت به طراحی اولیه پره‌های ایرفویل شکل افزایش داد. توربین بادی ساونیوس پره ایرفویل شکل زاویه قوس پره نسبت ضخامت به وتر دینامیک سیالات محاسباتی شبکه عصبی مصنوعی https://tumechj.tabrizu.ac.ir/article_21764_7b018165ffa346698ec8428cbc4e94d3.pdf
دانشگاه تبریز مهندسی مکانیک دانشگاه تبریز 2228-5148 56 2 2026 06 22 مطالعه‌ی آزمایشگاهی و شبیه‌سازی عددی تأثیر افزودن محصولات احتراق ناقص و متان بر شعله‌ی متان 93 103 21768 10.22034/jmeut.2026.65791.3516 FA جواد خادم دانشیار، گروه مهندسی مکانیک، دانشکده مهندسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران علی سعیدی استادیار، گروه مهندسی مکانیک، دانشکده مهندسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران علی اسدی استادیار، گروه مهندسی مکانیک، دانشکده مهندسی، دانشگاه بزرگمهر قائنات، قائن، ایران یاسر شمسی ثانی کاخکی کارشناس ارشد، گروه مهندسی مکانیک، دانشکده مهندسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران Journal Article 2025 02 06 یکی از راه‌های افزایش راندمان و کاهش آلاینده‌ها در احتراق، تزریق افزودنی‌ها از جمله محصولات احتراق یا گونه‌های خاص به شعله است. در این مقاله اثر افزودن محصولات احتراق ناقص و متان به شعله بر روی دما، تابش و انتشار آلاینده‌ها به روش تجربی و شبیه‌سازی عددی بررسی شده است. استخراج نتایج تجربی با طراحی و ساخت یک کوره‌ی فرعی برای تولید محصولات احتراق ناقص و یک کوره‌ی اصلی برای انجام احتراق صورت پذیرفت. شبیه‌سازی عددی نیز با استفاده از نرم‌افزار   Ansys Fluentانجام شد. مقایسه‌ی نتایج شبیه‌سازی عددی و آزمایشگاهی تطابق نسبتاً خوبی را نشان می‌دهد. نتایج شبیه‌سازی نشان داد که میانگین حداکثر دما در حالت تزریق همزمان محصولات احتراق ناقص و متان از حالت تزریق به تنهایی هرکدام بیشتر است. تزریق افزودنی به شعله باعث گردید که رنگ شعله از آبی به زرد تغییر کند که موجب افزایش انتقال گرمای تابشی می‌شود. همچنین تزریق افزودنی تا 5 درصد، باعث افزایش انتشار NOx و پس از آن با افزایش تزریق تا 15 درصد، باعث کاهش انتشار NOx گردید. بیشترین میزان دوده در حالت افزودن محصولات احتراق ناقص و متان به شعله‌ رخ می‌دهد. محصولات احتراق متان NOX دوده تابش شبیه‌سازی عددی https://tumechj.tabrizu.ac.ir/article_21768_5c38764b0b239576240e3dcf0970a3dd.pdf
دانشگاه تبریز مهندسی مکانیک دانشگاه تبریز 2228-5148 56 2 2026 06 22 بررسی اثر دبی سیال بر عملکرد گرمایی و الکتریکی سامانه آب‌شیرین‌کن فوتوولتایی–گرمایی مجهز به ذخیره‌ساز انرژی هوای فشرده در دو اقلیم ساحلی ایران 105 114 21135 10.22034/jmeut.2026.65654.3518 FA فراز راستکار ابراهیم‌زاده دانشجوی دکتری، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران امین حدیدی استادیار، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران مرتضی یاری دریامان استاد، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2025 02 15 در این پژوهش، عملکرد سامانه آب‏شیرین‏کن فوتوولتایی–گرمایی مجهز به سیستم ذخیره‏سازی انرژی، با تمرکز بر اثر دبی سیال عبوری در دو اقلیم ساحلی بندر بوشهر و بندرلنگه مورد بررسی قرار گرفته است. به‌منظور ارزیابی دقت مدل، ابتدا دمای سیال به‌دست‌آمده از شبیه‌سازی با داده‌های مرجع مقایسه شده و تطابق قابل‌قبولی مشاهده گردید. سپس اثر دبی سیال عبوری بر توان تولیدی، راندمان گرمایی، دمای سیال و دمای سطح گردآور تحلیل شد. نتایج نشان می‌دهد افزایش دبی موجب بهبود انتقال گرما، کاهش دمای سطح گردآور و افزایش راندمان گرمایی می‌شود، هرچند تأثیر آن بر توان بسیار ناچیز است. با افزایش دبی جرمی سیال از kg/h 005/0 تا kg/h 02/0، راندمان گردآورهای خورشیدی در هر دو شهر حدود 161 % افزایش پیدا می‏کند. همچنین دمای سیال و دمای سطح گردآور با افزایش دبی کاهش قابل‌توجهی نشان دادند. مقایسه دو اقلیم، بیانگر حساسیت بیشتر بوشهر نسبت به تغییر دبی است. یافته‌های این مطالعه می‌تواند در طراحی و بهینه‌سازی سامانه‌های خورشیدی هیبریدی در مناطق گرم و مرطوب کشور مورد استفاده قرار گیرد. دبی سیال دمای سیال دمای سطح گردآور آب‏شیرین‏کن انرژی خورشیدی تولید پیوسته https://tumechj.tabrizu.ac.ir/article_21135_ad337503d225988a7c261577eb8d7742.pdf
دانشگاه تبریز مهندسی مکانیک دانشگاه تبریز 2228-5148 56 2 2026 06 22 تحلیل رفتار دینامیکی پوسته استوانه‌ای مرکب چندلایه با حلقه‌های پیزوالکتریک موضعی به روش لایه مجزا و بررسی عملکرد حسگری و محرکی 115 125 21789 10.22034/jmeut.2026.68373.3589 FA حمیدرضا سلامی دانشجوی ارشناسی ارشد، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران محمدرضا ساویز دانشیار، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران Journal Article 2025 07 29 استفاده از حلقه‌های پیزوالکتریک به‌جای لایه‌ سرتاسری در پوسته‌های مرکب چندلایه، موجب کاهش وزن، هزینه‌های ساخت و بهره‌برداری می‌گردد. برای تحلیل پوسته‌های مرکب با لایه‌های پیزوالکتریک پیوسته معمولاً از روش‌های تحلیلی دقیق و فرمولبندی الاستیسیته استفاده می‌شود، اما در مواردی که لایه‌ پیزوالکتریک به‌صورت موضعی (حلقه یا وصله) باشد، رویکرد‌های مذکور قابلیت کاربرد ندارند. در این تحقیق بمنظور افزایش دقت تحلیل رفتار دینامیکی پوسته استوانه‌ای چند لایه با حلقه‌های پیزوالکتریک از روش عددی اجزای محدود لایه مجزا (CLW) استفاده می‌گردد. این روش کاهش خطای قابل توجهی در محاسبه جابجایی و تنش (4 تا ۷ درصد) در مقایسه با روش‌ تقریبی (تئوری ‌لایه معادل) و حداکثر خطای 6 درصدی در فرکانس طبیعی پوسته‌ ضخیم نسبت‌ به حل دقیق نشان می‌دهد استوانه با تکیه‌گاه ساده و مجهز به حلقه‌های پیزوالکتریک، تحت انواع بارگذاری استاتیکی و دینامیکی قرار می‌گیرد. فرمول‌بندی دارای جفت‌شده‌گی کامل است و به‌طور همزمان قادر به مدلسازی عملکرد دوگانه حسگری و عملگری حلقه می‌باشد. معادلات حاکم سه بعدی از طریق تئوری لایه مجزا به معادلات دیفرانسیل دو بعدی تقلیل می‌یابد و معادلات حاصل با استفاده از المان محدود در جهت محوری حل می‌شوند. مثال‌های عددی برای پوسته چند لایه با حلقه های پیزوالکتریک ارائه می‌گردد. مقایسه نتایج عددی با داده‌های مسائل مشابه در ادبیات فن، نشان از دقت و کارایی بالای روش حاضر دارد. پیزوالکتریک محرک حسگر پوسته مرکب نظریه لایه مجزا روش اجزای محدود https://tumechj.tabrizu.ac.ir/article_21789_998beda7ef67b67a3dbd933d52d1179d.pdf
دانشگاه تبریز مهندسی مکانیک دانشگاه تبریز 2228-5148 56 2 2026 06 22 امکان‌سنجی استفاده از روش Sputtering جهت پوشش‌دهی قطعات پلیمری تولید شده به روش ساخت افزایشی 127 133 21787 10.22034/jmeut.2026.70437.3630 FA فرشاد نظری گروه مهندسی مکانیک، دانشکده مهندسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران کیانا احمدوند گروه مهندسی مکانیک، دانشکده مهندسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران ابوالفضل سعادت نژاد گروه مهندسی مکانیک، دانشکده مهندسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Journal Article 2025 11 28 اعمال پوشش‌های فلزی بر قطعات پلیمری ساخته‌شده با روش چاپ سه‌بعدی می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی موجب بهبود عملکرد و افزایش کارایی آن‌ها شود. تکنیک <sup>*</sup>sputtering یک روش‌ اعمال پوشش‌های فلزی روی قطعات می‌باشد که پوشش‌دهی تعداد زیادی از فلزات روی نمونه‌ها را ممکن می‌سازد. هدف از این پژوهش مطالعة امکان‌سنجی استفاده از روش کندوپاش جهت پوشش مستقیم قطعات پلیمری تولید شده به روش چاپ سه‌بعدی می‌باشد. دراین راستا، سه نمونة پلیمری از جنس‌های PLA، ABS و PETG ابتدا چاپ‌شده، سپس با دو جنس مس و نقره پوشش شدند. نمونه‌ها با استفاده از آزمون‌های چسبندگی پوشش و رسانایی الکتریکی مورد ارزیابی قرار‌گرفتند. بررسی نتایج نشان‌داد روش کندوپاش توانایی لایه‌نشانی پوشش روی نمونه‌های پلیمری را با دو مادة مس و نقره دارد اما پوشش‌ها چسبندگی مطلوبی نداشته و مطابق استاندارد ASTM D3359 دارای درجه 0B یعنی کمتر از 35% چسبندگی می‌باشند. همچنین نوع پلیمر و نوع پوشش اعمال شده، تاثیری بر چسبندگی نداشته و همة نمونه‌ها رفتاری مشابه دارند. بررسی رسانایی الکتریکی نشان داد تمامی نمونه‌ها با مقاومت 20 اهم، رسانا بوده اما به‌دلیل چسبندگی ضعیف پوشش، رسانایی به تنهایی کاربردی نبوده و نیازمند عملیات‌های ثانویه است. کندوپاش چاپ سه‌بعدی پوشش فلزی قطعات پلیمری ساخت افزایشی چسبندگی پوشش https://tumechj.tabrizu.ac.ir/article_21787_5c2e549563a5e2661a2255a7de7e1751.pdf
دانشگاه تبریز مهندسی مکانیک دانشگاه تبریز 2228-5148 56 2 2026 06 22 بهینه‌سازی یک سیستم تولید همزمان توان/تبرید با استفاده از الگوریتم ژنتیک با مرتب‌سازی غیر مغلوب 135 144 21598 10.22034/jmeut.2026.69649.3614 FA محمد عباداللهی گروه مهندسی نوین، دانشکده فناوری های نوین، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران الهه سلیمانی گروه آموزشی مهندسی مکانیک/دانشکده فنی و مهندسی/دانشگاه محقق اردبیلی/ اردبیل/ایران Journal Article 2025 10 12 در این مقاله، یک سیستم تولید همزمان توان/تبرید برای تأمین همزمان نیازهای برق، تهویه مطبوع و سرمایش ارائه شده است. این سیستم‌ با بهره‌گیری از اتلاف صنعتی به عنوان محرک اولیه می‌تواند در دو سطح دمایی نیاز برودتی و توان مورد نیاز واحد را تامین کند.  این سیستم شامل دو چرخه رانکین آلی (ORC) برای تولید برق و دو چرخه تبرید اجکتوری (ERC) برای تولید سرمایش تشکیل شده و از منظر دیدگاه‌های انرژی، اگزرژی، اگزرژی-اقتصادی، اگزرژی-محیط‌زیستی و ایمنی بهینه‌سازی شده است. بدین منظور از الگوریتم ژنتیک با مرتب‌سازی غیر مغلوب (NSGA-II) بهره گرفته شده که جز کاراترین روش‌های بهینه‌سازی است. در  حالت بهینه راندمان انرژی، راندمان اگزرژی، هزینه واحد محصول، تأثیر زیست‌محیطی محصول و ریسک کل به ترتیب 09/56 درصد، 45/25 درصد، 54/37 دلار بر گیگاژول، ۴۰۲۶ میلیون نقطه بر گیگاژول و ۱۷۱۶ دلار بر سال محاسبه شده است. لازم به ذکر است که نتایج بدست آمده برای بهینه‌سازی در 4 حالت مختلف ارائه شده و با ترسیم جبهه پارتو فضای بهینه پاسخ مشخص گردیده است که موجب بهبود در طراحی کلی سیستم می‌گردد. الگوریتم ژنتیک با مرتب‌سازی غیر مغلوب انرژی اگزرژی اقتصاد محیط‌زیست ایمنی https://tumechj.tabrizu.ac.ir/article_21598_91bccc40fdc42c5209b92b4fe953919f.pdf
دانشگاه تبریز مهندسی مکانیک دانشگاه تبریز 2228-5148 56 2 2026 06 22 بررسی تجربی و شبیه‌سازی چرخه ترکیبی پمپ گرمایی تراکمی- خورشیدی برای تولید آب گرم خانگی 145 152 21813 10.22034/jmeut.2026.68077.3580 FA وحید رضائی مربی، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران مجتبی معصوم نژاد دانشیار، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران ابوذر تقی زاده استادیار، گروه مهندسی برق، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران Journal Article 2025 07 10 در این پژوهش، یک چرخه ترکیبی پمپ گرمایی با سیستم خورشیدی انبساط مستقیم (DX-SAHP) که می‌تواند آب گرم خانگی را در طول سال تامین کند، در آب و هوای شهر رشت ساخته و آزمایش شده است. این سیستم شامل تبخیرکن – گردآور خورشیدی صفحه تخت با مساحت 3.1 متر مربع، کمپرسور چرخشی هرمتیک با فرکانس متغیر، مخزن ذخیره آب گرم با حجم 0.1 متر مکعب، چگالنده لوله‌ای پره‌دار و یک لوله مویین (شیر انبساط) است. مجموعه‌ای از آزمایش‌ها برای عملکرد سیستم تحت شرایط مختلف به صورت تجربی بررسی و شبیه‌سازی شده است. تأثیر پارامترهای مختلف، از جمله شدت تابش خورشیدی، دمای محیط، سرعت دور کمپرسور، دمای نهایی آب گرم مصرفی و آب سرد، بر عملکرد سیستم مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج تجربی و شبیه‌سازی نشان می‌دهند که ضریب عملکرد سیستم (COP) با افزایش شدت تابش خورشیدی و دمای محیط به ترتیب تا مقدار 8/5 و 1/6 افزایش داشته است. همچنین COP با افزایش سرعت کمپرسور تا 50 درصد و با افزایش دمای نهایی آب گرم مصرفی 22/22 درصد کاهش می‌یابد. پمپ گرمایی انرژی خورشیدی ضریب عملکرد آب گرم مصرفی انرژی شبیه‌سازی https://tumechj.tabrizu.ac.ir/article_21813_ae98e4625fc1377c1c0be3db6cec4da9.pdf